محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )

7

بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )

برگرفته از يونان باستان‌اند . چرا كه [ در روزگاران كهن ] در ميان مردمى كه پيامبرى جذب شيوع داشت ، چه بسا در كنار پيامبر مجذوب مفسّرى نيز بود كه ادعا مىكرد مغز و معنى سخنان و راز و رمز اشارات آن پيامبر را مىداند . و برخى يونانيان اين مجذوب را « مانتى » Manti مىناميدند و آن مفسر را « پروفت » Prophet ، يعنى كسى كه از قول ديگرى سخن مىگويد . و اروپاييان واژهء « نبوت » را با تمام معانىاش ، از اين واژهء اخير گرفتند . « 1 » « * » 2 . تفاوت نبى و رسول عالمان و دين پژوهان مفهوم نبى و رسول را يكسان ندانسته و ميان آنها جدايىهايى نهاده‌اند ، پشتوانهء آنان در اين يكسان ندانستن يكى اين است كه اين دو واژه در قرآن از پى هم آمده‌اند و به يكديگر عطف شده‌اند . و اگر هر دو يكى بودند ، عطف آنها به يكديگر روا نبود . در اين آيه : « وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ إِلَّا إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ - و ما پيش از تو هيچ رسول و نبى نفرستاديم ، مگر اينكه چون به خواندن [ وحى ] مىپرداخت ، شيطان در خواندن او مىدويد » ؛ « 2 » و ديگر اينكه گاه خداوند برخى از پيامبران را هم رسول خوانده است و هم نبى ، و اين نيز نشان مىدهد كه رسالت ، امرى افزون بر نبوت است . براى نمونه اين آيه‌ها : « وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ مُوسى إِنَّهُ كانَ مُخْلَصاً وَ كانَ رَسُولًا نَبِيًّا - در اين كتاب ، موسى را ياد كن كه ويژه شدهء ما بود و رسول و نبى بود » ؛ « 3 » « وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِسْماعِيلَ إِنَّهُ كانَ صادِقَ الْوَعْدِ وَ كانَ رَسُولًا نَبِيًّا - در اين كتاب اسماعيل را ياد كن ، همو كه درست پيمان و رسول و نبى بود » « 4 » ؛ و سه ديگر گزارشى از پيامبر ( ص ) است در مسند احمد بن حنبل ، گوياى اين كه شما انبيا 124 هزار بوده است و شمار رسولان سيصد و اندى . بر پايهء اين گونه آيه‌ها و روايت‌هاست كه كسانى گفته‌اند : نبى كسى است كه خداوند دينى را به دو فرو فرستد ، خواه رساندن آن دين به ديگران را نيز از او خواسته باشد و خواه نخواسته

--> ( 1 ) . عقاد ، عباس ، حقايق الاسلام و اباطيل حضومه ، 90 . ( * ) بحث مؤلف دربارهء واژهء نبى بحثى ناويراسته و درهم مىنمايد ( مترجم ) . ( 2 ) . سورهء حج ، آيهء 52 . ( 3 ) . سورهء مريم ، آيهء 51 . ( 4 ) . سورهء مريم ، آيهء 54 .